مصلحى دينى به نام به آفريد ( در تأليف عوفى « ماه آفريد » آمده ) برخاست و مىخواست تعليمات زرتشت را به صورت اصلى و بىپيرايهء آن احياء كند و سخت به روحانيان رسمى پارسى تاخت . مغان شكايت پيش ابو مسلم برده گفتند مردى پديد آمده كه عليه دين ايشان [ زرتشتيگرى ] و كيش او [ اسلام ] - هر دو - قيام كرده است و ابو مسلم در اطفاى نايرهء آن نهضت ايشان را يارى كرد « 1 » . قيامى كه اعراب در بخارا برپا كرده بودند خطرناك‌تر بود ( 133 هجرى / 51 - 750 ميلادى ) . شريك بن شيخ المهرى پيشواى آن نهضت چنين اعلام كرد : « ما نه بدان پيرو خاندان نبوت شديم كه خون ريزيم و به اعمال ناشايسته دست يازيم » . بدين‌طريق در آن زمان نوميدى از عباسيان آغاز تجلى كرد و بعدها به صورت بسيار بارز و فصيحى در نامهء ممضى به امضاى ابو مسلم بيان شد « 2 » . شريك به سود علويان قيام كرد و بيش از 30000 از هواخواهانش در گرد وى جمع شدند . مأموران دولتى عرب در بخارا و خوارزم جانب وى را گرفتند . بنا به گفتهء نرشخى مردم شهر بخارا نيز طرفدار او بودند . ابو مسلم ، زياد بن صالح را عليه او گسيل داشت . بخارخدات قتيبه با ساكنان 700 كوشك به زياد كمك كردند ( رجوع شود به ص 256 - 255 ) . قيام با بىرحمى تمام فرو نشانده شد . شهر را آتش زدند و سه شبانه‌روز مىسوخت . اسيران را به دروازه‌ها بدار آويختند . زياد پس از آن به سمرقند رفت و در آنجا هم بر عاصيان پيروز

--> ( 1 ) - متون ، ص 94 - 93 ( عوفى ) ؛ شهرستانى ، ترجمهء هاآربروكر ، 284 - 283 ؛ بيرونى « آثار الباقيه » ، چاپ زاخائو ، 211 - 210 ؛ ترجمهء زاخائو ، 194 - 193 ؛ فهرست ، I ، 344 ؛ به آفريد بن فروردين ( El . I ) . ( 2 ) - . 241 - 240 . pp ، « Essai » ، Dozy